Tin thị trường và sản phẩm

Dòng chảy thương mại hóa chất toàn cầu dường như đang chuyển dịch về phía châu Á mới nổi khi thị trường châu Âu suy yếu, trong khi Trung Đông củng cố vai trò là trung tâm xuất khẩu then chốt.

• Châu Âu về dài hạn có thể chuyển từ vị thế xuất khẩu ròng sang nhập khẩu ròng

• Xuất khẩu của châu Á tiếp tục tăng trưởng bất chấp thuế quan của Mỹ

• Trung Đông được kỳ vọng trở thành trung tâm xuất khẩu năng lượng và hóa dầu với ít lực cản hơn

Các lãnh đạo ngành tại Diễn đàn lần thứ 19 của Hiệp hội Hóa dầu và Hóa chất Vùng Vịnh (GPCA) vừa kết thúc tại Manama, Bahrain, đã nhấn mạnh nhu cầu thích ứng trong một thế giới ngày càng biến động.

Việc xây dựng các quan hệ đối tác được xem là then chốt để định hình tương lai của ngành hóa dầu toàn cầu, vốn đang đối mặt với tình trạng dư cung và nhu cầu yếu, cùng mức độ bất định cao do căng thẳng địa chính trị và các biện pháp thuế quan của Mỹ.

CHÂU ÂU SUY GIẢM

Chủ tịch Stephan Schnabe của công ty thương mại hóa chất Đức HELM AG cho biết tại châu Âu, “số người tạo ra thu nhập ngày càng ít đi, còn những người vẫn có thu nhập thì lại chi tiêu (ở nơi khác)… điều này đang tác động đến tiêu dùng”.

Theo ông, điều này sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu hóa chất tại châu Âu, qua đó mở ra cơ hội xuất khẩu cho các thị trường khác như Trung Quốc – một nhà sản xuất đang dư thừa công suất rất lớn.
“Về dài hạn, châu Âu nhiều khả năng sẽ chuyển từ vị thế xuất khẩu ròng sang nhập khẩu ròng,” ông Udo Lange, CEO của Stolt-Nielsen – doanh nghiệp vận tải và khai thác kho cảng hóa chất của Đan Mạch – nhận định.

“Đầu tư CAPEX [chi tiêu vốn] đã dịch chuyển ra khỏi châu Âu; thực tế là các nhà máy tại châu Âu đang bị đóng cửa, trong khi các khoản đầu tư được thực hiện bên ngoài châu Âu và sẽ khó có khả năng quay trở lại trong thời gian tới.”

Tại Liên minh châu Âu, chỉ có một nhà máy hóa chất dự kiến đi vào vận hành trong năm 2026, đó là tổ hợp cracker ethylene công suất 1,5 triệu tấn/năm của INEOS tại Antwerp (Bỉ), dự kiến được đưa vào hoạt động năm 2026.

“Châu Âu sẽ ngày càng trở thành khu vực sản xuất các sản phẩm chuyên biệt và gần như rút khỏi lĩnh vực hóa chất cơ bản,” ông Lange nói thêm.

CHÂU Á VÀ TRUNG ĐÔNG NỔI LÊN LÀ CÁC KHU VỰC TĂNG TRƯỞNG

Ấn Độ đang nổi lên như một chủ thể lớn trong sản xuất và tiêu thụ hóa chất, với tốc độ tăng trưởng ngày càng nhanh nhờ sản xuất trong nước và xuất khẩu.

Trong khi đó, các nền kinh tế Đông Nam Á như Indonesia, Thái Lan, Việt Nam và Malaysia tiếp tục mở rộng sản xuất theo chiến lược “China+1” trong bối cảnh thuế quan của Mỹ và nhu cầu hóa chất gia tăng cho cả tiêu dùng nội địa lẫn xuất khẩu, qua đó thúc đẩy tăng trưởng GDP.

Brazil cũng đang trở thành một “cường quốc” trong quá trình chuyển dịch năng lượng, theo ông Lange, còn Trung Đông là trung tâm xuất khẩu năng lượng/hóa dầu có triển vọng tăng trưởng tiếp với ít trở ngại hơn so với các khu vực khác.

“[Trung Đông] đang dẫn đầu quá trình tái phân bổ tài sản sản xuất từ các quốc gia tiêu thụ sang những khu vực có khả năng tiếp cận nguyên liệu đầu vào, qua đó định vị mình là một trong ‘ba trung tâm’ cung ứng lớn của thế giới, bên cạnh Mỹ và Trung Quốc,” ông Ignacio Torras, Chủ tịch kiêm CEO của công ty thương mại hóa chất Tricon Energy (Mỹ), cho biết.

Trong khi sản xuất hóa chất cơ bản tại châu Âu suy giảm, Trung Đông được kỳ vọng sẽ tiếp tục là một “nhân tố khổng lồ” trên thị trường, ông nói.

Ở chiều ngược lại, Mỹ vẫn duy trì năng lực cạnh tranh nhờ lợi thế lớn về nguồn nguyên liệu đầu vào, hỗ trợ tăng trưởng sản xuất liên tục; đồng thời, các chính sách bảo hộ của chính phủ cũng tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Mỹ, ông Torras bổ sung.