


Triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) tập trung đẩy mạnh đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và phát triển các nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược, gắn khoa học, công nghệ với nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh.
Chia sẻ tại Tọa đàm “Ngành Công Thương thực hiện Nghị quyết 57: Tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, bà Nguyễn Thị Mai, Phó Trưởng Ban Kỹ thuật Tập đoàn Hóa chất Việt Nam, cho biết Vinachem đã xây dựng Chương trình khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực hiện Nghị quyết 57, cùng Đề án và Kế hoạch chuyển đổi số toàn diện. Tập đoàn xác định rõ định hướng về sản phẩm, công nghệ; tập trung hiện đại hóa dây chuyền sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, tài nguyên và lấy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn làm ba trụ cột phát triển.

Phát triển 5 nhóm sản phẩm mũi nhọn
Một trong những trọng tâm của Vinachem là nghiên cứu, phát triển 5 nhóm sản phẩm mũi nhọn đáp ứng yêu cầu phát triển công nghệ chiến lược.
Các nhóm sản phẩm gồm: hóa chất tinh khiết phục vụ ngành điện tử, bán dẫn, chế biến đất hiếm và các ngành công nghiệp công nghệ cao; pin, hệ thống lưu trữ năng lượng thế hệ mới và vật liệu điện cực; vật liệu mới, trong đó có cao su kỹ thuật phục vụ công nghiệp đường sắt, hàng không; khai thác, chế biến đất hiếm; hóa dược.
Cùng với phát triển sản phẩm mới, Vinachem xác định các dự án đầu tư mới phải dựa trên nền tảng công nghệ hiện đại, hiệu suất cao và thân thiện với môi trường. Tập đoàn ưu tiên những dự án phục vụ chuyển đổi xanh, phát triển bền vững như tái chế chất thải rắn, nâng cao hàm lượng và sử dụng hiệu quả quặng đuôi từ các nhà máy tuyển quặng apatit, tái sử dụng nhiệt thừa và khí thải, phát triển hóa chất xanh và vật liệu tái chế.
Trong nhóm pin và hệ thống lưu trữ năng lượng thế hệ mới, Công ty CP Pin Ắc quy Miền Nam, đơn vị thành viên của Vinachem, tập trung đầu tư, nghiên cứu phát triển pin lưu trữ năng lượng thế hệ mới và hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS). Kế hoạch đến năm 2027, Công ty sẽ có sản phẩm đưa ra thị trường.

BESS có vai trò lưu trữ nguồn điện dư thừa từ năng lượng mặt trời, năng lượng gió để sử dụng vào thời điểm nhu cầu tăng cao, qua đó hỗ trợ cân bằng công suất và giảm áp lực lên hệ thống truyền tải. Với khu vực dân dụng và doanh nghiệp, giải pháp lưu trữ tạo điều kiện tăng tỷ lệ sử dụng nguồn điện tại chỗ, hỗ trợ mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ, giảm phụ thuộc vào lưới điện và góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh.
Ở các nhóm sản phẩm khác, Vinachem đã nghiên cứu khả năng tham gia chuỗi giá trị công nghiệp bán dẫn, xây dựng kế hoạch và lộ trình phát triển hóa chất tinh khiết, siêu tinh khiết phục vụ ngành bán dẫn, điện tử và các ngành công nghiệp công nghệ cao. Các doanh nghiệp sản xuất cao su của Tập đoàn đã có những kết quả bước đầu trong nghiên cứu cao su kỹ thuật với các tính năng mới; một số doanh nghiệp sản xuất hóa chất cơ bản đã nghiên cứu làm chủ công nghệ một số loại axit tinh khiết.
Đưa công nghệ vào từng khâu sản xuất
Song song với phát triển sản phẩm mới, Vinachem tiếp tục đầu tư đổi mới thiết bị, cơ giới hóa, tự động hóa và chuyển đổi số trong hệ thống sản xuất hiện hữu.
Tại nhiều đơn vị thành viên, các giải pháp công nghệ đã được đưa vào nhiều công đoạn sản xuất như hệ thống băng tải tự động, vít tải điều khiển biến tần, silo định lượng điện tử thay cho cấp liệu thủ công; robot đóng và xếp bao sản phẩm, máy xếp bao tự động, băng chuyền pallet, xe nâng tự hành. Một số đơn vị cũng nghiên cứu tích hợp mã QR Code trên bao bì sản phẩm.
Cùng với tự động hóa dây chuyền, các đơn vị đầu tư hệ thống quan trắc tự động, lắp camera giám sát tại khu vực có nguy cơ xảy ra sự cố; nghiên cứu, áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn và các giải pháp tiết kiệm nguyên, vật liệu, năng lượng, giảm phát thải.
Hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được Vinachem gắn với yêu cầu bảo đảm sản xuất ổn định, an toàn; nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm; sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên, năng lượng; tiết giảm chi phí và bảo vệ môi trường. Tập đoàn đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa trong sản xuất và quản trị, hướng tới hình thành doanh nghiệp số, nhà máy số.

Trong quản lý và sản xuất, Tập đoàn và các đơn vị đã ứng dụng phần mềm, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đáp ứng yêu cầu phát triển; nhiều đơn vị thành viên bước đầu triển khai các hoạt động để từng bước hình thành nhà máy thông minh.
Vinachem cũng tập trung trích lập, sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ đúng mục đích, hiệu quả; hoàn thiện cơ sở hạ tầng phục vụ nghiên cứu theo hướng tiên tiến, hiện đại, đồng bộ và phù hợp với định hướng phát triển. Tập đoàn đang triển khai các hoạt động để hình thành Trung tâm nghiên cứu phát triển cùng hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm.
Tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn lực và nhân lực
Quá trình đổi mới công nghệ và chuyển đổi số tại các đơn vị thành viên vẫn còn những điểm nghẽn về nguồn lực, công nghệ và nhân lực.
Một số đơn vị đang thực hiện di dời nhà máy nên gặp khó khăn trong bố trí nguồn vốn cho hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nguồn Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của Tập đoàn còn hạn chế, trong khi quy trình sử dụng quỹ, xem xét, giao và thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ vẫn cần nhiều thời gian.
Bên cạnh đó, một số đơn vị vẫn còn sử dụng dây chuyền, thiết bị cũ, tiêu hao nhiều năng lượng, năng suất và chất lượng thấp, quy trình chưa tối ưu, sử dụng nhiều nhân công. Do đó, quá trình đầu tư đổi mới, tự động hóa dây chuyền sản xuất cần được triển khai từng bước, phù hợp với điều kiện thực tế của từng đơn vị.

Nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là điểm nghẽn lớn nhất đối với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Năm nhóm ngành mũi nhọn Vinachem định hướng phát triển đều có yêu cầu cao về nhân lực, trong khi đây là những lĩnh vực mới, khó, còn khan hiếm chuyên gia có khả năng dẫn dắt phát triển.
Để tháo gỡ các điểm nghẽn, Vinachem đầu tư chiều sâu, từng bước đổi mới công nghệ, máy móc, thiết bị, dây chuyền sản xuất thông qua các dự án đầu tư; chuyển giao, ứng dụng công nghệ, thiết bị tiên tiến, hiện đại; phát huy năng lực sản xuất hiện hữu và nghiên cứu làm chủ, phát triển các công nghệ, sản phẩm mới có tính chiến lược. Tập đoàn đồng thời tăng cường hợp tác với các viện, trường, doanh nghiệp trong và ngoài nước về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Cùng với đầu tư công nghệ, Vinachem triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý và năng lực tiếp cận công nghệ mới cho cán bộ, kỹ sư, người lao động; xây dựng cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài, chuyên gia có trình độ cao trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, trọng điểm.
Đổi mới hệ thống sản xuất hiện hữu, phát triển các nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược, nâng cao năng lực nghiên cứu và chuẩn bị nguồn nhân lực là những hướng Vinachem tập trung triển khai Nghị quyết 57. Qua đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được gắn trực tiếp với nâng cao năng suất, chất lượng, sử dụng hiệu quả tài nguyên, năng lượng và năng lực cạnh tranh của Tập đoàn.