


Triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, sáng 2/4, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) tổ chức hội nghị đánh giá khả năng tham gia vào chuỗi giá trị các sản phẩm công nghệ chiến lược của Việt Nam.

Hội nghị có sự tham dự và chỉ đạo của đồng chí: Trương Thanh Hoài - Thứ trưởng Bộ Công Thương, cùng đại diện các đơn vị chức năng của Bộ Công thương. Về phía Vinachem có đồng chí Nguyễn Hữu Tú - Tổng Giám đốc Tập đoàn, các thành viên Hội đồng thành viên, Ban điều hành, lãnh đạo các đơn vị thành viên và đông đảo chuyên gia, nhà khoa học.
Tìm hướng phát triển từ nền tảng sẵn có
Phát biểu khai mạc, đồng chí Nguyễn Hữu Tú - Tổng Giám đốc Tập đoàn cho biết, năm 2025 Vinachem đã xử lý xong lỗ lũy kế, đạt doanh thu 64.363 tỷ đồng, tăng 8% so với năm trước. Giá trị sản xuất công nghiệp đạt 61.190 tỷ đồng, tăng 10,3%, ghi nhận mức tăng trưởng hai con số.
Tuy nhiên, quy mô hiện tại vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Lãnh đạo tập đoàn khẳng định Vinachem nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm trong việc đóng góp vào sự phát triển của công nghiệp quốc gia.
Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận định hướng tái cơ cấu chuỗi sản phẩm theo hướng nâng cao hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng. Bên cạnh các sản phẩm truyền thống, Vinachem hướng tới phát triển các lĩnh vực có tính chiến lược như hóa chất tinh khiết, siêu tinh khiết phục vụ ngành điện tử – bán dẫn; pin lưu trữ năng lượng; vật liệu cao su kỹ thuật; hóa dược; đồng thời thúc đẩy mô hình sản xuất theo hướng kinh tế tuần hoàn.
Đây được xác định là những mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị công nghiệp công nghệ cao – lĩnh vực Việt Nam đang từng bước làm chủ.
Song song với đó, tập đoàn định hướng đầu tư vào các công nghệ mới, đặc biệt là phát triển các dòng pin thế hệ mới như Sodium-ion, Lithium-ion và hệ thống lưu trữ năng lượng (ESS), nhằm đón đầu xu hướng chuyển dịch năng lượng và tăng trưởng xanh.
Ba trụ cột phát triển
Để tạo đột phá trong giai đoạn tới, Vinachem xác định ba trụ cột chính:
• Hiện đại hóa các chuỗi giá trị hiện hữu, đặc biệt trong lĩnh vực phân bón và hóa chất cơ bản
• Phát triển các sản phẩm mới có giá trị gia tăng cao như hóa dược, hóa chất tinh khiết, vật liệu mới
• Đầu tư có chọn lọc vào các dự án công nghệ cao, thân thiện với môi trường
Tập đoàn đang rà soát danh mục dự án, ưu tiên nâng cấp công nghệ tại các nhà máy hiện hữu nhằm tiết giảm năng lượng, phát triển hóa chất chuyên dụng cho ngành điện tử – bán dẫn và nghiên cứu hình thành các tổ hợp công nghiệp hóa chất tập trung.
Hướng tới làm chủ công nghệ chiến lược
Phát biểu chỉ đạo, Thứ trưởng Trương Thanh Hoài đánh giá ngành hóa chất Việt Nam có nhiều tiềm năng nhưng phát triển chưa tương xứng, quy mô còn nhỏ và năng lực cạnh tranh hạn chế. Một số lĩnh vực như hóa chất cơ bản, hóa chất tinh khiết và hóa dược vẫn phát triển chậm, thiếu sự liên kết hiệu quả giữa các doanh nghiệp.
Theo Thứ trưởng, ngành hóa chất có mối liên hệ chặt chẽ với các lĩnh vực khai khoáng, bô xít, đất hiếm – những lĩnh vực mà nhiều công đoạn thực chất là quá trình hóa học. Việc dự kiến chuyển chức năng quản lý địa chất và khoáng sản về Bộ Công Thương sẽ tạo điều kiện hình thành chuỗi giá trị thống nhất từ khai thác đến chế biến sâu.
Đây là cơ hội để phát triển các ngành công nghiệp chiến lược như năng lượng tái tạo, vật liệu mới, pin lưu trữ…
Tuy nhiên, năng lực tài chính của Vinachem hiện còn hạn chế, với vốn điều lệ khoảng 13.000 tỷ đồng. Để triển khai các dự án quy mô lớn, cần có kế hoạch tăng vốn gắn với các dự án cụ thể, công nghệ chiến lược và sản phẩm đầu ra rõ ràng. Bộ Công Thương sẵn sàng báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét nâng vốn điều lệ lên mức cao hơn, có thể tới khoảng 40.000 tỷ đồng nếu đề án khả thi và hiệu quả.
Tăng cường tiêu chuẩn, nhân lực và nghiên cứu
Thứ trưởng Bộ Công Thương cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với các sản phẩm hóa chất, nhất là trong các ngành dệt may, nhựa và tiêu dùng, nhằm kiểm soát chất lượng và bảo vệ người tiêu dùng.
Đối với hoạt động nghiên cứu, Vinachem được yêu cầu tập trung xây dựng hai trung tâm phòng thí nghiệm trọng điểm, đầu tư đồng bộ về thiết bị và nhân lực, hướng tới đạt chuẩn quốc tế và được công nhận rộng rãi.
Nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là yếu tố then chốt. Tập đoàn cần có cơ chế thu hút, đãi ngộ phù hợp, kể cả đối với chuyên gia nước ngoài, đồng thời tái cơ cấu hệ thống nghiên cứu theo hướng tinh gọn, hiệu quả, tránh dàn trải.
Bên cạnh đó, Vinachem được khuyến khích đóng vai trò nòng cốt trong việc thành lập Hiệp hội Doanh nghiệp Hóa chất, qua đó tăng cường liên kết ngành và mở rộng thị trường trong và ngoài nước.
Về công nghệ, Thứ trưởng lưu ý tập đoàn cần chủ động nghiên cứu, hạn chế phụ thuộc vào chuyển giao, dựa trên đặc thù tài nguyên trong nước. Đối với lĩnh vực pin lưu trữ, ngoài yếu tố hóa chất, cần chú trọng đến hệ thống điều khiển và quản lý – những thành phần có giá trị lớn trong chuỗi sản phẩm.
Cụ thể hóa mục tiêu giai đoạn mới
Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công thương, đồng chí Nguyễn Hữu Tú - Tổng Giám đốc Tập đoàn cho biết, Vinachem sẽ cụ thể hóa các định hướng thành chương trình hành động trong giai đoạn 2026–2030, trong đó lấy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng cốt lõi. Đồng thời, tập đoàn sẽ tiếp tục hoàn thiện các giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phối hợp với các chuyên gia và cơ quan quản lý để hoàn thiện cơ chế, chính sách cho ngành hóa chất, đặc biệt đối với các sản phẩm xanh, thân thiện với môi trường.