Triển khai Nghị quyết 57 - NQ/TW

1. Sự cần thiết phải nghiên cứu/ ứng dụng

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 lan rộng, năm 2021 đã ghi nhận một dấu ấn quan trọng đối với ngành công nghiệp hóa chất Việt Nam khi Công ty Cổ phần Hóa chất Cơ bản Miền Nam (HCCB) chính thức công bố nghiên cứu và sản xuất thành công sản phẩm Chloramine B, một chất khử khuẩn phổ rộng, được sử dụng rộng rãi trong y tế, vệ sinh công cộng và các ngành công nghiệp chế biến thực phẩm, thủy sản đồng thời có vai trò đặc biệt quan trọng trong phòng chống dịch.

Khát vọng nội địa hóa và hành trình chinh phục công nghệ

Trước thời điểm nghiên cứu, toàn bộ sản phẩm Chloramine B tiêu thụ tại Việt Nam đều phải nhập khẩu từ các thị trường như Đức, Trung Quốc và một số quốc gia Châu Âu với chi phí cao và phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung nước ngoài. Trong giai đoạn dịch bệnh bùng phát mạnh, nhiều thời điểm nguồn cung bị đứt gãy, giá tăng đột biến, ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác phòng dịch tại Việt Nam.

Trước thực trạng đó, xuất phát từ nhu cầu cấp bách và tầm nhìn chiến lược, Ban Lãnh đạo Công ty HCCB đã thành lập nhóm nghiên cứu triển khai đề tài “Nghiên cứu và sản xuất sản phẩm mới chất khử khuẩn Chloramin B” tại Nhà máy Hóa chất Biên Hòa, là đơn vị trực thuộc Công ty Cổ phần Hóa chất Cơ bản Miền Nam, nhằm tận dụng nguồn nguyên liệu khí Clo, Xút sẵn có tại nhà máy, làm chủ quy trình công nghệ, giảm chi phí và nâng cao tính chủ động trong công tác phòng chống dịch. Dự án được thực hiện ở nhiều giai đoạn: tìm hiểu sản phẩm, nghiên cứu quy trình sản xuất, tổng hợp thử nghiệm, đánh giá hoạt tính, tối ưu quy trình sản xuất và kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế.

2. Quá trình nghiên cứu / ứng dụng

2.1. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Sản phẩm Chloramin B có hoạt chất chính là sodium-N-chlorobenzenesulfonamide (C6H5SO2NClNa) được nghiên cứu thử nghiệm với các hóa chất là sản phẩm có sẵn của nhà máy: khí Clo, xút … và nguyên liệu Benzensulfornamide nhập từ nước ngoài.

- Phương pháp: Tiến hành nghiên cứu điều chế trong phòng thí nghiệm với nguyên liệu chính gồm khí clo, xút (NaOH) và Benzensulfonamide nhập khẩu; đánh giá so sánh với sản phẩm nhập khẩu; sau đó mở rộng sản xuất thử nghiệm và sản xuất đại trà.

2.2. Cơ sở khoa học và thực tiễn

- Chloramin B là chất khử khuẩn đã được chứng minh hiệu quả trên diện rộng trong xử lý y tế, nước sinh hoạt, nông nghiệp và công nghiệp.

- Nhà máy Hóa chất Biên Hòa có sẵn nguồn cung xút và clo với giá thành thấp, đảm bảo tính khả thi cao cho nghiên cứu và sản xuất đại trà.

- Cơ sở hạ tầng, thiết bị, công nhân kỹ thuật và phòng phân tích chất lượng đã có sẵn.

2.3. Nội dung nghiên cứu / ứng dụng

- Giai đoạn 1: Nghiên cứu công thức điều chế Chloramin B tại phòng Phân tích thử nghiệm tại Nhà máy Hóa chất Biên Hòa.

- Giai đoạn 2: Sản xuất thử nghiệm tại xưởng Clo bằng cách tận dụng thiết bị có sẵn và đầu tư thêm một số thiết bị:

+ Tận dụng sửa chữa cải tạo bồn phản ứng tráng men 6 m³ và 2 máy ly tâm.

+ Làm mới các bồn composit (5m³, 3m³).

+ Lắp đặt đường ống công nghệ, hệ thống điện và đo lường.

- Giai đoạn 3: Đánh giá chất lượng sản phẩm; hoàn thiện quy trình công nghệ.

- Giai đoạn 4: Đăng ký lưu hành sản phẩm và công bố chất lượng theo quy định Bộ Y tế.

2.4. Kết quả nghiên cứu / ứng dụng

- Chloramin B sản xuất tại nhà máy đạt chất lượng tương đương sản phẩm nhập khẩu, ổn định trong bảo quản và hòa tan nhanh.

- Từ tháng 7–12/2021, Công ty đã cung cấp ra thị trường 64,1 tấn, hỗ trợ công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19.

- Từ năm 2022 đến nay, Công ty tiếp tục sản xuất và cung ứng trên 52 tấn sản phẩm cho các cơ sở y tế, cơ quan, tổ chức trong công tác vệ sinh, khử khuẩn, phòng chống các dịch bệnh khác.

- Quy trình công nghệ được hoàn thiện và duy trì sản xuất ổn định đến nay.

3. Ý nghĩa và hiệu quả của việc nghiên cứu / ứng dụng

3.1. Về kinh tế:

Sau khi hoàn thiện quy trình sản xuất, từ tháng 7 năm 2021, sản phẩm Chloramine B của HCCB đã được đưa ra thị trường với giá bán rẻ hơn từ 30%–60% so với sản phẩm nhập khẩu, góp phần bình ổn thị trường, đặc biệt trong giai đoạn dịch cao điểm.

Kể từ khi đưa sản phẩm ra thị trường, Công ty HCCB đã cung ứng hơn 116 tấn Chloramine B cho các đơn vị y tế, bệnh viện, các cơ quan, tổ chức và các tỉnh, thành trên cả nước. Việc chủ động được nguồn cung đã giúp Việt Nam tiết kiệm chi phí nhập khẩu, đồng thời khẳng định năng lực nội địa hóa sản phẩm công nghệ cao trong ngành hóa chất. Doanh thu đạt được tính từ thời điểm năm 2021 cho đến nay hơn 15 tỷ đồng.

3.2. Về môi trường và xã hội:

- Góp phần đảm bảo nguồn cung ổn định cho thị trường trong nước trong bối cảnh dịch bệnh, giảm phụ thuộc nhập khẩu.

- Giảm giá thành sản phẩm khử khuẩn giúp tiết kiệm ngân sách Nhà nước và các đơn vị y tế.

- Tạo việc làm ổn định và nâng cao kỹ năng cho đội ngũ kỹ sư, công nhân vận hành.

- Trong giai đoạn nước ta chịu ảnh hưởng nặng nề bởi cơn bão Yagi, thông qua Tập đoàn Hóa chất Việt Nam, Công ty đã hỗ trợ 7,8 tấn Chloramine B cho các cơ quan chức năng để khử khuẩn, phòng chống dịch bệnh.

3.3. Về chiến lược phát triển lâu dài:

- Chloramin B là sản phẩm có tiềm năng ứng dụng đa ngành: y tế, thủy sản, chăn nuôi, cấp thoát nước…

- Tạo tiền đề phát triển thêm các dòng sản phẩm khử khuẩn mới trong tương lai.

- Bên cạnh hiệu quả kinh tế, sản phẩm Chloramin B còn nâng cao uy tín và vị thế của Công ty Hóa chất Cơ bản Miền Nam trong trong lĩnh vực sản xuất và cung ứng hóa chất nội địa, là minh chứng điển hình cho chiến lược nghiên cứu và phát triển (R&D) gắn với yêu cầu thực tiễn quốc gia.

- Việc đưa vào sản xuất sản phẩm mới Chloramin B, cũng đã góp phần tăng sản lượng sản phẩm do tiêu thụ nguồn nguyên liệu chính là sản phẩm sản xuất ra tại nhà máy (xút, khí clo…).

4. Kết luận

Thành công của việc nghiên cứu và sản xuất ra sản phẩm mới Chloramine B không chỉ là kết quả của một công trình khoa học, mà còn là tâm huyết đóng góp của những người làm hóa chất cho sự an toàn cộng đồng. 

Dự án này không chỉ là lời khẳng định về khả năng làm chủ công nghệ trong nước, mà còn mở ra kỳ vọng lớn lao trong việc phát triển các sản phẩm hóa chất ứng dụng cao khác trong tương lai gần, phục vụ cho mục tiêu phát triển bền vững, tự chủ công nghệ và đa dạng hóa sản phẩm nội địa.