Tin thị trường và sản phẩm

Tổng hợp: Bảo Hiền

Sau nhiều năm nước giặt dạng lỏng và viên giặt chiếm ưu thế, ngành chất tẩy rửa đang chứng kiến sự xuất hiện của thế hệ bột giặt dạng rắn mới dưới dạng tấm phim và tấm sợi. Công nghệ này giúp loại bỏ phần lớn lượng nước trong sản phẩm, giảm khối lượng vận chuyển và lượng nhựa dùng cho bao bì.

Các sản phẩm giặt tẩy dạng rắn không phải là khái niệm mới. Tuy nhiên, thay vì bột giặt truyền thống, thế hệ mới được phát triển dưới dạng tấm phim hòa tan (laundry sheet) hoặc tấm sợi (fiber-detergent tile), với mục tiêu cô đặc các thành phần làm sạch vào một cấu trúc rắn, nhẹ và dễ vận chuyển hơn.

Loại bỏ nước để giảm chi phí và phát thải

Trong nước giặt dạng lỏng, nước thường chiếm phần lớn khối lượng sản phẩm nhưng chủ yếu đóng vai trò dung môi hòa tan các hoạt chất.

Điều này đồng nghĩa các doanh nghiệp phải vận chuyển một lượng lớn nước, làm tăng chi phí logistics, phát thải carbon và nhu cầu sử dụng chai nhựa chịu lực.

Các định dạng rắn ra đời nhằm giải quyết bài toán này. Khi loại bỏ phần lớn nước khỏi công thức, sản phẩm nhẹ hơn đáng kể và có thể đóng gói bằng hộp giấy thay vì chai nhựa.

Hai công nghệ khác nhau

Hiện thị trường phát triển theo hai hướng.

Tấm phim hòa tan (sheet) là công nghệ xuất hiện sớm hơn. Sản phẩm được tạo thành từ một lớp phim chứa chất hoạt động bề mặt, sử dụng polyvinyl alcohol (PVA) - một loại polymer tan trong nước - làm vật liệu mang.

Quá trình sản xuất phải gia nhiệt tới khoảng 90°C. Đây được xem là một hạn chế vì nhiệt độ cao có thể làm giảm độ ổn định của enzyme và một số hoạt chất nhạy nhiệt.
Trong khi đó, tấm sợi (fiber-detergent tile) sử dụng cách tiếp cận hoàn toàn khác.

Đại diện tiêu biểu là Tide evo, sản phẩm được Procter & Gamble (P&G) tung ra toàn thị trường Mỹ đầu năm 2026. Thay vì tạo thành một lớp phim duy nhất, sản phẩm được cấu tạo từ hàng chục nghìn sợi siêu nhỏ liên kết thành sáu lớp chức năng riêng biệt.

Theo P&G, mỗi lớp đảm nhận một nhiệm vụ khác nhau, từ loại bỏ vết bẩn bằng chất hoạt động bề mặt và enzyme, ngăn cặn bẩn bám ngược lên sợi vải, trung hòa mùi, xử lý ion kim loại cho đến làm mềm nước để duy trì hiệu quả giặt.

Nhờ cấu trúc dạng sợi có diện tích bề mặt lớn, các hoạt chất được giải phóng nhanh hơn khi tiếp xúc với nước.

Bài toán hòa tan trong nước lạnh

Khả năng hòa tan hoàn toàn trong nước lạnh là một trong những thách thức lớn nhất của chất tẩy rửa dạng rắn.

Đối với các tấm phim, lớp PVA có thể hòa tan chậm ở nhiệt độ thấp, đôi khi để lại cặn hoặc vệt trắng trên quần áo nếu không tan hết.

Với định dạng tile, P&G cho biết nhóm phát triển gồm khoảng 15 nhà hóa học và kỹ sư đã mất hơn 10 năm nghiên cứu, đăng ký hơn 50 bằng sáng chế liên quan đến sản phẩm, bao gồm cả bằng sáng chế về quy trình sản xuất[^4]. Để tối ưu khả năng hòa tan trong nhiều điều kiện khác nhau, đội ngũ kỹ sư phải tính toán nhiều biến số như nhiệt độ nước, độ cứng của nước, mức độ khuấy động và đặc điểm vận hành của từng loại máy giặt, kể cả các dòng máy tiết kiệm nước.

Giá thành vẫn là rào cản

Đổi lại cho thiết kế mới là chi phí sản xuất cao hơn.

Theo các dữ liệu công bố, chi phí cho mỗi lần giặt bằng Tide evo gần gấp đôi so với nước giặt dạng lỏng cùng thương hiệu.

Các sản phẩm dạng sheet trên thị trường cũng có giá khoảng 0,25-0,50 euro mỗi lần giặt, cao hơn đáng kể so với nước giặt dạng lỏng hoặc bột giặt truyền thống.
Hiệu quả làm sạch cũng là vấn đề còn được tranh luận.

Một số đánh giá kỹ thuật cho thấy nhiều sản phẩm dạng sheet có hiệu quả xử lý các vết bẩn chứa protein thấp hơn nước giặt dạng lỏng, dù đã bổ sung enzyme. P&G cho rằng công nghệ dạng sợi đã cải thiện hạn chế này, song hiện vẫn chưa có nhiều nghiên cứu độc lập xác nhận hiệu quả làm sạch của công nghệ mới.

Đòi hỏi đầu tư lớn vào sản xuất

Việc chuyển sang sản xuất chất tẩy rửa dạng rắn không chỉ là thay đổi công thức mà còn yêu cầu xây dựng dây chuyền hoàn toàn mới.

P&G đã đầu tư 97 triệu USD mở rộng nhà máy tại Alexandria, bang Louisiana (Mỹ), để phục vụ việc sản xuất Tide evo. Theo kết quả thử nghiệm thị trường trước khi thương mại hóa trên toàn quốc, nhu cầu tiêu dùng cao gấp đôi dự báo ban đầu của doanh nghiệp.

Trong khi đó, phần lớn các sản phẩm dạng sheet hiện nay vẫn được gia công tại Trung Quốc trước khi xuất khẩu sang các thị trường khác.

Chưa chắc thay thế nước giặt truyền thống

Nhiều chuyên gia đánh giá các định dạng chất tẩy rửa dạng rắn mang lại lợi ích rõ rệt về giảm bao bì nhựa, giảm khối lượng vận chuyển và phù hợp với xu hướng phát triển bền vững.
Tuy nhiên, triển vọng thay thế hoàn toàn nước giặt dạng lỏng hoặc viên giặt vẫn còn bỏ ngỏ. Một số ý kiến trong ngành cho rằng các định dạng rắn mới này có thể chỉ là trào lưu nhất thời, chưa chắc thay thế được vị thế của nước giặt dạng lỏng và viên giặt - vốn đã được người tiêu dùng chấp nhận rộng rãi trong nhiều năm nhờ hiệu năng ổn định và mức giá cạnh tranh.

Nguồn tham khảo:
1. Chemical & Engineering News (C&EN), "Solid detergents are back, now as sheets, tiles, and tablets," 25/6/2026. 
2. Laveries Speed Queen (đánh giá độc lập), "Laundry Sheets: Honest Review, Efficacy & Comparison," 2026. 
3. IFF, "Clean Insights Issue 5," báo cáo phân tích ngành của nhà cung cấp nguyên liệu hoạt chất. 
4. Trellis (GreenBiz), "Inside P&G's waterless version of Tide detergent," 18/2/2026. 
5. Procter & Gamble, thông cáo báo chí "Tide Unveils World-First Laundry Breakthrough: Introducing Tide evo, the Fiber-Detergent Tile," 17/2/2026 (chỉ sử dụng phần mô tả thành phần kỹ thuật). 
6. Gear Diary, "Tide Evo Reimagines Laundry Detergent with a 6-Layer Dissolvable Tile for Cold Water Washing," 7/3/2026.