Tin thị trường và sản phẩm

ĐIỂM NHẤN

• Chile đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung axit sulfuric 
• Trung Quốc chiếm 37% lượng nhập khẩu axit sulfuric của Chile 
• Giá tại Chile tăng tới 100% 

Ngành khai khoáng Chile sẽ không dễ dàng thay thế nguồn axit sulfuric từ Trung Quốc nếu các hạn chế xuất khẩu dự kiến được áp dụng từ tháng 5, theo các nhà phân tích trao đổi với Platts.

Các chuyên gia cho rằng Chile là một trong những quốc gia chịu tác động lớn nhất trước những thay đổi trong xuất khẩu của Trung Quốc. Nếu các hạn chế kéo dài và Chile không tìm được nguồn thay thế, sản lượng đồng có thể bị gián đoạn vào cuối năm nay.

Giá axit sulfuric đã tăng trong năm 2026, do ảnh hưởng của xung đột tại Trung Đông và việc phong tỏa eo biển Hormuz. Gần một nửa lượng lưu huỳnh vận chuyển đường biển trên toàn cầu – nguyên liệu để sản xuất axit sulfuric – đến từ Trung Đông, nơi lưu huỳnh được tách ra từ dầu khí.

Theo S&P Global Market Intelligence, Chile đã sản xuất 23,8% (tương đương 5,5 triệu tấn) sản lượng đồng khai thác toàn cầu năm 2024. Các nhà phân tích ước tính khoảng 20% sản lượng đồng thế giới được khai thác bằng các phương pháp sử dụng axit sulfuric. Tuy nhiên, rất khó xác định chính xác mức độ rủi ro đối với sản lượng đồng của Chile nếu Trung Quốc hạn chế xuất khẩu. Dù vậy, một số gián đoạn là khó tránh khỏi, một phần do đặc thù vận chuyển và xây dựng chuỗi cung ứng mới đối với một loại hóa chất nguy hiểm.

“Chi phí vận chuyển và các yêu cầu an toàn khiến đây trở thành thị trường mang tính khu vực, nên việc thay thế nguồn cung từ Trung Quốc không chỉ là vấn đề giá cả mà còn là vấn đề về khả năng cung ứng thực tế,” bà Patricia Barreto, chuyên gia tại S&P Global Energy CERA, nhận định.

Theo dữ liệu của S&P Global Market Intelligence, năm 2025, Trung Quốc chiếm 37,1% (khoảng 1,5 triệu tấn) lượng nhập khẩu axit sulfuric của Chile (mã HS 2807).

Nguồn cung lớn tiếp theo là Peru với 24,1% (1 triệu tấn), tiếp đến là Nhật Bản với 11,1% (0,4 triệu tấn).

Một số quốc gia khác như Canada cũng sản xuất axit sulfuric, nhưng việc vận chuyển không hề đơn giản, theo ông Marco Martins, chuyên gia tại công ty tư vấn khoáng sản Project Blue.

“Điều này khó có thể diễn ra trong ngắn hạn do các hạn chế về logistics và năng lực xử lý để đưa axit sulfuric ra thị trường xuất khẩu,” ông Martins cho biết.

Nguồn cung bổ sung khả thi nhất là từ Peru, nhưng quốc gia này cũng có công suất dư thừa hạn chế, theo các nhà phân tích.

Mức độ tác động

Theo các chuyên gia, các công ty khai khoáng hiện vẫn có tồn kho axit sulfuric, và việc sử dụng cũng có thể được điều chỉnh tại các mỏ nơi axit này đóng vai trò quan trọng trong quá trình hòa tách đồng – một quá trình có thể kéo dài nhiều tháng.

“Thời gian hòa tách đồng tại Chile khá dài, có thể lên tới vài tháng. Điều này tạo ra độ trễ nhất định, giúp các doanh nghiệp có thêm thời gian tìm giải pháp và chờ thị trường ổn định,” ông Martins nói.

Theo bà Fiona Boyd từ Acuity Commodities, các doanh nghiệp tại Chile đã đảm bảo phần lớn nhu cầu axit sulfuric cho nửa đầu năm 2026, nhưng vẫn còn thiếu hụt đáng kể cho nửa cuối năm. Điều này đồng nghĩa họ sẽ sớm phải quay lại thị trường để tìm nguồn cung.

Ngay cả khi tìm được nguồn thay thế, giá axit sulfuric hiện có thể cao hơn nhiều so với chỉ vài tháng hoặc vài tuần trước.
Giá giao ngay axit sulfuric CFR Mejillones (Chile) do Platts đánh giá đã tăng 100%, lên 380 USD/tấn vào ngày 15/4 so với ngày 25/2 (trước khi xung đột Trung Đông bùng phát). Mức giá này cũng tăng thêm 26,7% so với ngày 8/4.

Giá cao, dù làm tăng chi phí cho các công ty khai khoáng, nhưng có thể thúc đẩy việc chuyển hướng nguồn cung từ lĩnh vực nông nghiệp sang khai khoáng. Trên thực tế, axit sulfuric chủ yếu được sử dụng để sản xuất phân bón.

“Một điểm đáng chú ý được nêu tại Tuần lễ CESCO (sự kiện ngành đồng tại Chile) là một số cây trồng có thể không cần bón phân trong một năm. Điều này cho thấy, với biên lợi nhuận đồng hiện tại, axit sulfuric có thể được chuyển từ sản xuất phân bón sang khai khoáng nếu giá đủ hấp dẫn,” bà Barreto cho biết.

Các công ty khai khoáng đã bắt đầu công bố kết quả kinh doanh quý I và chắc chắn sẽ phải đối mặt với nhiều câu hỏi liên quan đến nguồn cung và chi phí axit sulfuric trong các cuộc họp với nhà đầu tư.

Các tập đoàn khai khoáng lớn hoạt động tại Chile hiện chưa phản hồi các yêu cầu bình luận từ Platts.