Tin thị trường và sản phẩm

Dù giá phân bón trên toàn cầu đang tăng vọt do các gián đoạn nguồn cung từ khu vực Vịnh Ba Tư, mức độ hưởng lợi của các nhà sản xuất lại phân hóa rõ rệt tùy thuộc vào loại sản phẩm và cơ cấu chi phí đầu vào.

Phân hóa giữa phân đạm và phân lân

Phân bón được chia thành hai nhóm chính: phân đạm (nitrogen), tiêu biểu là urê — được sản xuất từ khí tự nhiên; và phân lân (phosphate) — được sản xuất từ lưu huỳnh, vốn là phụ phẩm của quá trình lọc dầu.

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là việc đóng cửa Eo biển Hormuz, đã gây ra những tác động trái chiều lên hai nhóm này. Khoảng một phần ba khối lượng phân bón giao dịch toàn cầu phụ thuộc vào tuyến vận chuyển qua Hormuz. Qatar — quốc gia cung cấp khoảng 20% sản lượng LNG toàn cầu — đã tạm ngừng hoạt động tại cơ sở Ras Laffan, kéo theo sự gián đoạn của toàn bộ chuỗi sản xuất urê phụ thuộc vào nguồn khí này.

Theo nhóm phân tích của CreditSights, các nhà sản xuất phân đạm tại Bắc Mỹ — đặc biệt là CF Industries — đang hưởng lợi trực tiếp khi nhu cầu nhập khẩu từ Ấn Độ và Nam Á dịch chuyển sang thị trường này do nguồn cung từ vùng Vịnh bị thắt chặt. Ngược lại, các doanh nghiệp phân lân như Nutrien đang đối mặt với áp lực chi phí khi nguồn cung lưu huỳnh — nguyên liệu đầu vào quan trọng — cũng bị gián đoạn, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp ngay cả khi giá thành phẩm tăng.

Nhận định từ chuyên gia

"Phân đạm đã ở trạng thái thắt chặt cung từ trước khi xung đột bùng phát. Sự phân hóa bên trong thị trường phân bón là điều mà nhiều nhà đầu tư chưa tính đến — đây chính là chi tiết mà các câu chuyện tổng quan về phân bón đang bỏ qua." — Andrew Brady & Jarah Cotton, CreditSightsRủi ro cầu — yếu tố chưa được định giá

Ngoài rủi ro từ phía cung, các chuyên gia cũng cảnh báo về nguy cơ suy giảm nhu cầu. Chi phí phân đạm leo thang đang khiến các quyết định mua hàng trong vụ xuân bị đình hoãn, tạo ra áp lực cho doanh số của các doanh nghiệp nông hóa chất. Điều này đặt ra giới hạn đối với đà tăng của nhóm phân đạm mà câu chuyện về nguồn cung thắt chặt chưa phản ánh hết.

Giá dầu lập kỷ lục, thị trường chứng khoán giữ được ổn định

Song song với thị trường phân bón, giá dầu thô Dated Brent vừa ghi nhận mức cao nhất trong lịch sử. Đây là một diễn biến đáng chú ý, cho thấy mức độ phản ứng của thị trường năng lượng trước các căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.

Đáng ngạc nhiên là thị trường chứng khoán Mỹ lại tỏ ra khá vững vàng. Chỉ số S&P 500 chỉ giảm chưa đến 4% trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh và kỳ vọng cắt giảm lãi suất bị thu hẹp — một phản ứng không giống với những gì từng xảy ra trong các cuộc khủng hoảng năng lượng trước đây. Giới phân tích cho rằng khi các kịch bản rủi ro cực đoan trở nên quá khó định lượng, thị trường có xu hướng giữ nguyên trạng thay vì phản ứng mạnh.